Czas pracy w Niemczech

Ile godzin wynosi czas pracy?

W Niemczech maksymalny dzienny czas pracy jest uregulowany ustawowo: czas pracy pracowników w dni robocze nie może przekraczać 8 godzin (co odpowiada 48 godzinom tygodniowo). Może jednak być wydłużony do 10 godzin, o ile w ramach okresu rozliczeniowego, wynoszącego 6 miesięcy lub 24 tygodnie, nie zostanie przekroczona średnia długość czasu pracy na poziomie 8 godzin w dni robocze. Układy zbiorowe przewidują w pewnych okolicznościach krótszy czas pracy. W branży budowlanej obowiązuje na przykład powszechnie wiążący układ zbiorowy regulujący normalny czas pracy jak następuje: grudzień, styczeń, luty, marzec: 38 godzin tygodniowo. Od kwietnia do listopada: 41 godzin tygodniowo.

Nadgodziny muszą zostać zarządzone i opłacone przez pracodawcę. Oprócz normalnego wynagrodzenia godzinowego w niektórych branżach i układach zbiorowych istnieją dodatki z tytułu nadgodzin.

Jakie przysługują mi przerwy?

W przypadku czasu pracy od 6 do 9 godzin przysługuje ci 30 minut przerwy dziennie, a w przypadku czasu pracy powyżej 9 godzin: 45 minut przerwy dziennie. Przerwy mogą być podzielone na co najmniej 15-minutowe odcinki. Przerwy muszą być ustalone z góry, tj. najpóźniej z chwilą rozpoczęcia dziennego czasu pracy. Przerwy nie są wliczane do czasu pracy. Pracownicy nie mogą być zatrudnieni bez przerwy na odpoczynek przez dłużej niż sześć godzin.

Jak uregulowana jest praca w niepełnym wymiarze godzin?

Jeśli miejsce pracy może być obsadzone zarówno w pełnym, jak i w niepełnym wymiarze czasu pracy, to pracodawca musi poinformować o możliwości jego obsadzenia w pełnym i niepełnym wymiarze godzin. Jeżeli pracownicy życzą sobie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, pracodawca musi ich poinformować o odpowiednich miejscach pracy w niepełnym wymiarze godzin, które mają być obsadzone w przedsiębiorstwie.

Pracownik, którego stosunek pracy istniał ponad sześć miesięcy może zażądać zmniejszenia jego umownie uzgodnionego czasu pracy. Pracownik musi zgłosić żądanie zmniejszenia swego czasu pracy oraz skalę tego zmniejszenia najpóźniej na trzy miesiące przed jej rozpoczęciem. Winien podać przy tym pożądany rozkład czasu pracy.

Pracodawca powinien zawrzeć z pracownikiem porozumienie, w którym zgodnie uregulują czas pracy. Pracodawca musi zgodzić się z życzeniem pracy w niepełnym wymiarze godzin, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie żadne względy po stronie zakładu pracy. Dotyczy to jednak tylko zakładów zatrudniających więcej niż 15 pracowników. Wypowiedzenie stosunku pracy z powodu odmowy ze strony pracownika, by przejść z zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin do zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin lub odwrotnie, jest bezskuteczne.

W układzie zbiorowym mogą być uzgodnione inne regulacje na korzyść pracowników.

Tymczasowa praca w niepełnym wymiarze czasu pracy (Brückenteilzeit): od 01.01.2019 pracownikom pod pewnymi warunkami przysługuje skrócenie czasu pracy na z góry ustalony okres oraz prawo do powrotu z niepełnego na pełny etat. Warunki to: istnienie stosunku pracy od ponad sześciu miesięcy, okres skrócenia czasu pracy wynosi co najmniej rok a maksymalnie pięć lat, pracodawca zatrudnia z reguły ponad 45 pracowników, a porozumienie o niepełnym wymiarze czasu pracy nie zostało zawarte przed 01.01.2019.

Pracodawca może odrzucić tymczasowe zmiejszenie wymiaru czasu pracy, jeżeli na przeszkodzie stoją przyczyny dotyczące zakładu pracy. Pracodawca, który z reguły zatrudnia ponad 45, ale maksymalnie 200 pracowników, może też odrzucić taki wniosek, jeżeli określona liczba pracowników w danym momencie zmniejszyła już wymiar swego czasu pracy. Przykłady: jeżeli przy ponad 45 do 60 zatrudnionych już co najmniej czterech lub jeżeli przy ponad 195 – 200 zatrudnionych już co najmniej 14 pracowników pomniejszyło już wymiar swego czasu pracy na ustalony okres czasu, pracodawca może odrzucić wnioski kolejnych pracowników.

Przy składaniu wniosku obowiązują w przybliżeniu te same wymogi, co w przypadku prawa do zmniejszenia wymiaru czasu pracy na czas nieokreślony. Termin na złożenie wniosku: 3 miesiące przed rozpoczęciem zmniejszenia.

Uwaga: W okresie zmniejszenia wymiaru czasu pracy na ograniczony okres czasu nie możesz żądać żadnego dalszego zmniejszenia i żadnego wydłużenia czasu pracy. Jeżeli po upływie tymczasowej pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy wrócisz do pierwotnie umownie uzgodnionego wymiaru czasu pracy, możesz zażądać ponownej tymczasowej pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy najwcześniej po roku od powrotu do pierwotnego wymiaru.